Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

HEYELAN

Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru hareketidir. Kayalardan, döküntü örtüsünden veya topraktan oluşmuş kütlelerin, çekimin etkisi altında yerlerinden koparak yer değiştirmesine heyelan denir.

Bazı heyelanlar büyük bir hızla gerçekleştikleri halde bazı heyelanlar daha yavaş gerçekleşirler. Heyelanlar yer yüzünde çok sık meydana gelen ve çok yaygın bir kütle hareketi çeşididir ve aşınmada önemli rol oynarlar. Büyük heyelanlar aynı zamanda topografyada derin izler bırakırlar. Türkiye'de en fazla görülen yerler Karadeniz Bölgesi'nde özellikle Doğu Karadeniz şerididir. Bazı kötü etkileri de vardır.

 

A.Heyelanların Zararlarının En Aza İndirilmesi Konusundaki Sorumluluklar

 

a.Bireylerin Sorumlulukları

 

  • Yaşanılan bölgedeki potansiyel jeolojik afetler hakkında bilgi sahibi olmak,
  • Heyelan açısından sorunlu alanlarla ilgili olarak yerbilimcilere ve mühendislere danışmak,
  • Dik yamaçların topuk kesiminde desteği kaldırıcı kazı işlemlerinden ve dik yamaçların kenarında veya tabanında yapı inşasından kaçınmak, ayrıca eğimi fazla yamaçların üzerine dolgu malzemesi dökmemek,
  • Arazi satın alınmasından, arazi paylaşımından ve inşaat işlemlerinden önce ilgili kurum ve kuruluşlardan konuyla ilgili bilgi almak ve buna göre karar vermek

b.Yerel Yönetimler ve Teknik Elemanların Sorumlulukları

 

  • Yerleşim alanlarında yeteri kadar yerbilimleri ve mühendislik araştırmaları yapılmalıdır.
  • Yerel yönetimler yeni yerleşim alanlarını belirlerken arazi çalışmaları ve değerlendirmeler yaptırarak, heyelana ve diğer afetlere maruz kalmış ve afetlerin beklenebilecek alanların belirlenmesiyle hazırlanacak duyarlılık haritaları yaptırmalı, bu haritalar aracılığıyla mühendislere, kent planlamacılarına yüksek riske sahip alanlardan kaçınılması konusunda veriler sunulmalıdır.

c.Heyelana Karşı Duyarlı Alanlar Nerelerdir?

  • Eski heyelan bölgeleri
  • Doğal yamaçların üst ve topuk kesimleri
  • Eski dolguların üst ve topuk kesimleri
  • Çok dik ve derin yamaçların üst ve topuk kesimleri
  • Atık sistemlerinin kullanıldığı ve yerleşimin geliştiği tepelik alanlar

d.Heyelan Açısından Güvenli Alanlar Nerelerdir?

  • Geçmişte herhangi bir hareketin meydana gelmediği sert ve masif kayaların oluşturduğu yamaçlar
  • Yamaç eğiminde ani değişimlerin gözlenmediği nispeten düşük eğimli araziler
  • Burun şeklinde çıkıntılı sırtların üstü veya çevresi

e.Heyelan Tehlikesinden Kuşku Duyulduğunda Ne Yapılmalı?

  • Derhal yerel yönetimle temasa geçilmelidir.
  • Heyelandan etkilenebilecek çevre bilgilendirilmelidir.
  • Yapılar boşaltılmalıdır.

B. Heyelan Anında Yapılması Gerekenler

 

a.Kapalı Alandaysanız ;

  • Binadan çıkmak ve heyelan bölgesinden uzaklaşmak için yeterli vaktiniz yoksa içeride kalın
  • Sağlam eşyaların altında ve ya yanında hayat üçgeni oluşturarak ÇÖK-KAPAN-TUTUN hareketini uygulayın.

b.Açık Alandaysanız ;

  • Tehlike anında heyelan veya çamur akıntısının yolundan uzak durarak hemen mümkün olduğu kadar yükseklere doğru uzaklaşın ve çevrenizde yaşayan insanları toprak kaymasına karşı uyarın.
  • Çamur ve moloz akmasından kaçabilecek zamanınız veya etrafınızda arkasına saklanacağınız sağlam bir yapı yoksa ÇÖK-KAPAN-TUTUN hareketi ile başınızı ve boynunuzu koruyun.

c.Heyelan Sonrasında Yapılması Gerekenler

  • Her şeyden önce güvencede olduğunuzdan emin olun. Gerekiyorsa tehlikeli bölgeden uzaklaşarak kendinizi güvenceye alın.
  • Yakınınızda bulunan elektrik, gaz ve su kaynaklarını hemen kapatın. Çevrenizde gaz kaçağı olmadığından emin olana kadar bulunduğunuz yeri kibrit veya diğer yanıcı maddeler ve ya elektrikli aletlerle aydınlatmaya çalışmayın. Fener kulanın.
  • Çevrenizde yaralı veya yardıma muhtaç kişiler varsa, yangın ve yeni bir heyelan gibi bir tehlike yoksa onları yerlerinden oynatmayın.
  • Tehlikeli duvarlar, çatılar ve bacalara karşı çevrenizdekileri uyarın ve bunların etrafında dolaşmayın.
  • Radyo ve televizyon gibi kitle iletişim araçlarıyla size yapılacak uyarıları dinleyin.
  • Cadde ve sokakların acil yardım araçları için boş bırakın.
  • Eşya almak için zarar görmüş binalara girmeyin.      

 

Anasayfa   |   Mevzuat    |  Afet ve Acil Durum    |   İlimizin Afetselliği    |   Bilgi Edinme   |   İletişim

Gaziantep İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü © 2011
Online Ziyaretçi : 1   Dünkü Erişim : 98   Toplam Erişim : 158956